Przejdź do głównego menu Przejdź do treści

Zwierzęta

OCHRONA MIEJSC BYTOWANIA PTAKÓW I NIETOPERZY

OCHRONA MIEJSC LĘGOWYCH I MIEJSC BYTOWANIA PTAKÓW I NIETOPERZY

 

W związku z planowaniem prac remontowych i termomodernizacyjnych Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Szczecin przypomina właścicielom, zarządcom i administratorom nieruchomości zabudowanych o obowiązku ochrony miejsc lęgowych i miejsc bytowania ptaków oraz letnich koloni nietoperzy. W obrębie zabudowy często lęgną się ptaki gatunków, które pochodzą z rejonów górskich, gdzie pierwotnie gnieździły się w otworach skalnych. Dla nich nasze domy to sztuczne skały, dlatego właśnie tu zakładają swoje gniazda. Gatunki takie jak jerzyki, wróble czy kawki, nie potrafią budować gniazd np. na drzewach, dlatego nie ma szans powodzenia przenoszenie ich na inne siedliska. Obecność tych zwierząt, często postrzegana jako problem, jest bardzo korzystna dla człowieka, ponieważ ich pożywieniem są głównie owady, wśród nich uciążliwe komary a także groźne kleszcze. Jednocześnie warto zaznaczyć, że wbrew powszechnie panującym opiniom większość z tych ptaków nie brudzi otoczenia, ponieważ wynoszą odchody swoich młodych poza gniazdo (największą uciążliwość z tego tytułu stanowią gołębie i mewy, których lęgi nie muszą być ściśle związane z budynkami).

Miejsc gniazdowania ptaków często nie widać, ponieważ lokalizują swoje gniazda w szczelinach murów, pod płytami balkonowymi, w przewodach wentylacyjnych, we wlotach do stropodachów, za rynnami spustowymi itd. Tylko cierpliwy i wytrawny obserwator może zarejestrować obecność w gnieździe np. jerzyków, których aktywność jest często niezauważalna, ponieważ większość dnia ptaki spędzają poza gniazdem. Podobnie trudno zauważyć nietoperze, które często bytują na nieczynnych strychach i dopiero np. zdjęcie pokrycia dachowego pozwala na odkrycie ich kolonii.

W świetle przepisów art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w stosunku do dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową (czyli niemal wszystkich ptaków i nietoperzy) obowiązują zakazy m.in. niszczenia gniazd, zabijania, okaleczania, umyślnego płoszenia i niepokojenia zwierząt. Natomiast zgodnie z przepisami art. 75 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w trakcie prac budowlanych inwestor realizujący przedsięwzięcie jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a jeżeli nie ma możliwości uniknięcia szkód w środowisku, należy przewidzieć działania rekompensacyjne.

Prowadzenie prac termomodernizacyjnych i remontowych budynków praktycznie każdorazowo wiąże się z koniecznością zniszczenia gniazd ptasich. Zgodnie z § 9 pkt. 2zakaz usuwania gniazd, nie dotyczy wprawdzie ich usuwania od dnia 16 października do końca lutego z obiektów budowlanych, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne, niemniej zniszczenie jakiegokolwiek gniazda jest jednocześnie zniszczeniem siedliska gatunku chronionego, a to wymaga uzyskania zezwolenia na odstępstwa od zakazów dotyczących gatunków chronionych.

Dlatego przed przystąpieniem do prac remontowych w obrębie budynków należy każdorazowo zastosować się do następujących zaleceń:

  1. Przed przystąpieniem do prac budowlanych wykonawca robót powinien uzyskać opinię ornitologiczną i/lub chiropterologiczną, stwierdzającą obecność lub jej brak chronionych gatunków ptaków i/lub nietoperzy w danym obiekcie budowlanym. Opinię należy sporządzić z odpowiednim wyprzedzeniem, uwzględniając różną aktywność dobową i roczną zwierząt, w zależności od gatunku.
  2. W przypadku stwierdzenia obecności chronionych gatunków ptaków i/lub nietoperzy lęgnących się w obrębie budynku, na podstawie powyższej opinii należy ustalić optymalny termin i zakres przeprowadzenia prac np. jeżeli ptaki gniazdują w otworach elewacji budynku lub przewodach wentylacyjnych należy zastosować takie technologie prac, które zagwarantują pozostawienie otworów o średnicy do 10 cm, umożliwiających bytowanie małych ptaków (jerzyki, wróble), w miarę możliwości pozostawić wolne wloty do stropodachów, jeżeli w obrębie budynku nie stwierdzono nietoperzy prace wykonywać zimą itd.
  3. Jeżeli zachodzi konieczność naruszenia wspomnianych wyżej zakazów np. zniszczenia gniazd lub siedlisk gatunków chronionych, płoszenia lub niepokojenia w miejscu wychowu młodych itp. należy uzyskać zezwolenie na odstępstwa od tych zakazów.

Organem właściwym do wydania zezwoleń na odstępstwa od zakazów, dotyczących gatunków chronionych jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska z siedzibą przy ul. Firlika 20 w Szczecinie.

Jednocześnie informujemy, że zgodnie z art. 127 pkt 2e przywołanej ustawy o ochronie przyrody ten, kto umyślnie narusza zakazy obowiązujące w stosunku do zwierząt objętych ochroną gatunkową podlega karze aresztu lub grzywny. Natomiast w przypadku zagrożenia bytowania ptaków w tych miejscach lub zniszczenia ich siedlisk mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

Szczegółowe informacje dotyczące sposobów ochrony ptaków i nietoperzy w budynkach można znaleźć w opracowaniu „Przewodnik do inwentaryzacji oraz ochrony ptaków i nietoperzy związanych z budynkami”wydany przez Federację Zielonych „Gaja”. Poradnik można pobrać pod adresem http://gajanet.pl/publikacje/przewodnik-do-inwentaryzacji-oraz-ochrony-ptakow-i-nietoperzy-zwiazanych-z-budynkami/

udostępnił: Wydział Ochrony Środowiska, wytworzono: 2020/07/02, odpowiedzialny/a: Anetta Kieszkowska, wprowadził/a: Paulina Kawęcka, dnia: 2020/07/02 13:31:23
Historia zmian:
Wprowadził Data modyfikacji Rodzaj modyfikacji
Paulina Kawęcka 2020/07/02 13:31:23 modyfikacja wartości
Paulina Kawęcka 2020/07/02 13:29:13 modyfikacja wartości
Michał Górski 2009/11/23 14:30:13 modyfikacja wartości
Michał Górski 2009/11/23 14:28:55 nowa pozycja