Statystyka dostępu

Ilość wizyt: 56144110

Aktualna strona: 14725

Wydrukowano: 1036

Uroczyste odsłonięcie pomnika upamiętniającego Ofiary Grudnia 1970


W niedzielę, 28 sierpnia, wręczeniem okolicznościowych medali i koncertem w Parku Kasprowicza zakończyły się szczecińskie centralne obchody 25 rocznicy powstania NSZZ Solidarność.

Odsłonięcie pomnika

Uroczystości rozpoczęły się w sobotę festynem na Wałach Chrobrego. Po południu o godz. 15.00 otwarto w Książnicy Pomorskiej wystawę pn. „Rola i miejsce NSZZ Solidarność w sześćdziesięcioleciu polskiego Szczecina”. Natomiast godzinę później na Zamku Książąt Pomorskich rozpoczęło się seminarium popularno-naukowe pn. „Dziedzictwo dla przyszłości”. Wśród referentów byli m.in.: dr Kazimierz Wóycicki, dr Joachim Gauck, prof. dr hab. Jerzy Eisler.

Jednak główne uroczystości miały miejsce w niedzielę, 28 sierpnia, kiedy to o godz. 12.00 na Placu Solidarności rozpoczęła się Msza Święta, w trakcie której odsłonięty został pomnik Grudzień’70. Mszę koncelebrował metropolita arcybiskup Zygmunt Kamiński. W uroczystości wzięło udział ponad 2500 szczecinian.

W szczecińskich uroczystościach uczestniczyli m.in.: premier Jerzy Buzek, Joachim Gauck, ministrowie Longin Komołowski, Andrzej Milczanowski, marszałek Maciej Płażyński, przewodniczący NSZZ Solidarność Janusz Śniadek,.

ODSŁONIĘCIE POMNIKA
przemówienie Prezydenta Miasta Mariana Jurczyka

Szanowni Państwo,

Pragnę dołączyć się do powitań wypowiedzianych na początku dzisiejszej uroczystości i raz jeszcze gorąco przywitać naszych znamienitych gości oraz wszystkich szczecinian.

Za dwa dni minie dwudziesta piąta rocznica podpisania porozumień sierpniowych w Szczecinie. Historycy, różnie oceniają najnowsze dzieje Polski. W jednej sprawie są zgodni. Nie byłoby polskiego Sierpnia i narodzin „Solidarności”, bez wydarzeń wcześniejszych w roku 56, 76 a zwłaszcza tragicznego Grudnia 70 na Wybrzeżu. Dzisiejszą uroczystością pragniemy przypomnieć wydarzenia sprzed trzydziestu pięciu i dwudziestu pięciu lat, uczcić pamięć ich uczestników, oddać hołd ofiarom, zastanowić się nad znaczeniem robotniczych zrywów.

Szanowni Państwo

Znajdujemy się w miejscu wyjątkowym, uświęconym krwią niewinnych ofiar Grudnia roku 1970. Przed trzydziestu pięciu laty zginęło w Szczecinie 16 osób. Najwięcej właśnie tu, od kul wystrzelonych z okien Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej. Dlatego nie wyobrażam sobie, aby pomnik upamiętniający jedną z najohydniejszych zbrodni systemu komunistycznego mógł stanąć gdzie indziej. Ówczesna władza zabitych i pozostałych uczestników protestu nazywała z cyniczną pogardą „wichrzycielami, elementami antysocjalistycznymi, chuliganami”. A przecież byli to uczciwi, ciężko pracujący robotnicy, którzy wyszli na ulice miasta, aby zaprotestować przeciwko niesprawiedliwym drastycznym podwyżkom cen żywności. Byli to uczniowie szczecińskich szkół. Pragnęli jedynie upomnieć się o swoje prawa i walczyć o ludzką godność. Ówcześni władze Polski gardziły jednak tymi wartościami. Nie miały zamiaru rozmawiać z protestującymi. Robotnicy Wybrzeża na swej drodze napotkali jednostki milicji i oddziały wojska. Napotkali śmierć. Dziś, nazwiska zabitych w Szczecinie wyryte zostały na pomniku, który za moment uroczyście odsłonimy. Długo, bardzo długo rodziny i przyjaciele zamordowanych czekali na tę chwilę. Zwracam się do najbliższych ofiar szczecińskiego Grudnia. Pragnę przypomnieć Wam słowa świętej pamięci biskupa radomskiego Jana Chrapka, który mówił: „żyj tak, aby pozostawić po sobie trwały ślad”. Wasi synowie, mężowie i ojcowie pozostawili po sobie taki właśnie ślad. Zasiali ziarno wolności i nadziei, które zrosili własną krwią. Ich ofiara nie była daremna! Na zawsze pozostaną w naszej pamięci! Oddaję im cześć. (pauza)

Szanowni Państwo

Musiało minąć dziesięć lat, żeby ofiara złożona w Grudniu zaowocowała latem 1980 roku. Polska była już wtedy innym krajem. Od blisko dwóch lat ze stolicy Piotrowej nauczał największy nasz rodak, zmarły przed kilkoma miesiącami papież Jan Paweł II. „Nie lękajcie się” nawoływał. I rodacy Karola Wojtyły przestali się lękać. Podczas pierwszej papieskiej pielgrzymki do kraju spostrzegli, że są ich miliony, że są w większości. Uwierzyli, iż potrafią skruszyć zniewalający system. Protest rozpoczął się w Lublinie. Czternastego sierpnia stanęła produkcja w Stoczni Gdańskiej. Cztery dni później strajk rozpoczął się w Stoczni Szczecińskiej. U podstaw tych protestów także leżały względy ekonomiczne. Szybko jednak robotnicy przedstawili postulaty natury politycznej, z których najważniejszymi były żądanie uwolnienia więźniów sumienia i utworzenia wolnych związków zawodowych. Nauczeni tragiczną lekcją Grudnia protestujący nie wyszli na ulice. Słabnące z roku na rok władze kraju nie miały wyjścia i musiały podjąć rozmowy ze strajkującymi. Pierwsza cegła z muru totalitarnego państwa została usunięta.

Stanąłem na czele strajku nie bez obaw. Wiedziałem, że racja jest po naszej stronie. Pamiętałem jednak wydarzenia sprzed dziesięciu lat. Przez cały czas trwania strajku docierały do mnie informacje, iż władza zdecyduje się na rozwiązania siłowe. Dziś myślę, że były to prowokacje, których celem było zasianie w nas zwątpienia. Im dłużej trwał protest, tym moja wiara w powodzenie strajku rosła. Sił dodawały wiadomości o strajkach w innych szczecińskich zakładach i całej Polsce. Nadzieję dawało rozpoczęcie rozmów z delegacjami rządowymi. Największe znaczenie miała jednak postawa strajkujących. Owszem byli zdenerwowani, ale dostrzegałem w nich niesamowitą determinację. Z ich słów przebijało przekonanie o słuszności protestu i stawianych żądań. Między nami rodziło się poczucie autentycznej wspólnoty, prawdziwej solidarności. Jak wiemy, trzydziestego sierpnia podpisałem porozumienie kończące strajk w Stoczni Szczecińskiej. Dzień później podobny dokument podpisał w Gdańsku Lech Wałęsa, a za kilka dni górnicy z Jastrzębia Zdroju. Z siły, którą dał nam sierpniowy protest zrodził się Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. Zrzeszał dziesięć milionów ludzi. Był największym w tej części Europy ruchem społecznym niezależnym od władz państwowych. To już nie była jedna cegła, lecz niemalże cały fundament wyrwany spod budowli komunistycznego państwa. I choć mur zniewolenia nie zawalił się, a po Solidarnościowym przebłysku wolności nastała noc stanu wojennego, były kolejne prześladowania i ofiary, to nadzieja i wiara zrodzone owego pamiętnego Sierpnia sprzed dwudziestu pięciu lat nie zostały zabite. Polska stała się krajem niepodległym i wolnym

Szanowni Państwo

Pozostaje spytać, co z wartości zrodzonych w Sierpniu pozostało do dziś? Jak po piętnastu latach od odzyskania wolności postrzegamy tamten wspaniały zryw? Czy możemy z niego coś ocalić i przekazać naszym następcom? Wielokrotnie we własnym sumieniu szukałem odpowiedzi na te pytania. Przyznam, że nie jest mi łatwo ich udzielić. Jednego jestem pewien. Grudniowy zryw, a następnie narodziny „Solidarności” utorowały drogę nie tylko do wolnej Polski. Dzięki nim padł mur berliński i runęła żelazna kurtyna a narody Europy Środkowo-Wschodniej zrzuciły komunistyczne jarzmo. Wszystkim przywódcom „Solidarności”, szczególnie Lechowi Wałęsie, a także tysiącom bezimiennych uczestników sierpniowych strajków i działaczom podziemnej „Solidarności” należą się za to słowa podziękowania i uznania. To jest trwały ślad, który po Was pozostanie.

Nie sposób nie podziękować tutaj państwom zachodu za pomoc, jaką okazały tysiącom emigrantów z Polski, którzy rozpaczliwie tej pomocy poszukiwali. Dla wielu z nich stały się drugą Ojczyzną, w której nasi rodacy rozpoczęli „nowe życie”. Dla wielu z nich jest domem do chwili obecnej. Wyrażam najgłębszą wdzięczność za okazane wtedy przejawy prawdziwej solidarności międzyludzkiej. Szczególne podziękowania kieruję do społeczeństw: Austrii, Australii, Belgii, Danii, Finlandii, Francji, Holandii, Kanady, Norwegii, Republiki Federalnej Niemiec, Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Włoch. Jako wyraz mojej wdzięczności postanowiłem uhonorować ambasadorów tych Państw pamiątkowymi medalami. Jestem pewien, że ta szlachetna postawa pomocnych nam krajów nigdy nie zostanie przez Polaków zapomniana.

Podobnymi medalami postanowiłem uhonorować również tych, którzy zostali poszkodowani w grudniu 1970 roku oraz rodziny ofiar tamtych zajść.

Na tym, niestety, moja pewność się kończy. Mam wrażenie, że bardzo odeszliśmy od ideałów „Solidarności”. Służbie zdrowia grozi upadek. Szkolnictwo jest niedofinansowane. Padają zakłady pracy. Miliony ludzi pozostają bez pracy. Rośnie rzesza ubogich. Młodzi, wykształceni ludzie opuszczają kraj, aby za granicą szukać pracy. Z drugiej strony widzę elity polityczne całkowicie odwrócone od problemów społeczeństwa. Co chwilę słyszymy o kolejnej aferze i skandalach korupcyjnych. Bardzo nieliczna grupa osób opływa w niewyobrażalne dostatki. Jak się dowiadujemy wiele z tych osób swój majątek zawdzięcza nie ciężkiej i uczciwej pracy, lecz znajomościom i koneksjom. Być może przejaskrawiam. Zmierzam jednak do jednego. W oczach bardzo wielu ludzi widzę podobny blask jak wśród uczestników protestów z roku 1970 i 1980. Rozmawiam z nimi i wiem, że czują się pokrzywdzeni. Tak samo jak w Grudniu i Sierpniu ludzie ci czują, że odbiera się im godność. Bo jak inaczej ma się czuć emerytka, której nie wystarcza na leki? Co myśli matka, która musi wychować dwójkę czy trójkę dzieci a jej mąż od lat nie może znaleźć pracy? Taka kobieta przyjmie każdą pracę. Zgodzi się na najniższą pensję. Zaciśnie zęby i nie zaprotestuje przeciwko łamaniu jej praw pracowniczych, setkom nadgodzin bez zapłaty, wyzwiskom i poniżaniu. U ludzi których spotykam nie widzę jednak tego zapału i wiary, że można coś zmienić. Nie widzę tej ożywczej siły, która stworzyła związek „Solidarność”. Widzę za to, że niepostrzeżenie wokół nas znów wyrosły mury. Coraz bardziej dzielą nas bariery ekonomiczne, społeczne, polityczne. Dzieje się tak, bo coraz mniej jest w nas solidarności, tej zwykłej, ludzkiej solidarności, pisanej przez małe „s”. To rzeczywiście może odbierać nadzieję. Wierzę jednak, że w nas wszystkich drzemią siły, zdolne, tak jak przed laty, do rozebrania – cegła po cegle – tych nowych murów. Musimy wszyscy zdobyć się na wysiłek i przywrócić nam Polskę prawą, sprawiedliwą i solidarną. Musimy sprostać temu wyzwaniu. Zobowiązuje nas do tego pamięć ofiar sprzed trzydziestu pięciu lat. Zobowiązuje etos i tradycja „Solidarności”. Musimy pozostawić po sobie jeszcze jeden trwały ślad.

KALENDARIUM WYDARZEŃ - SZCZECIŃSKI SIERPIEŃ 1980


Konferencja Prasowa Prezydenta Miasta Szczecin
Szczecin, dn. 19.08.2005.



Od lewej: prof. Czesław Dźwigaj - Autor Pomnika, Marian Jurczyk - Prezydent Miasta, Grażyna Adamska - Pełnomocnik Prezydenta ds. Pomnika "Grudzień ’70", Bogdan Trzos - Wiceprezes Stowarzyszenia Grudzień ’70/Styczeń ’71

19 sierpnia, odbyła się konferencja prasowa na temat uroczystości odsłonięcia pomnika Grudzień ’70. W spotkaniu udział wzięli m.in.: Prezydent Szczecina - Marian Jurczyk, autor i wykonawca pomnika - prof. Czesław Dźwigaj, Pełnomocnik Prezydenta ds. pomnika Grudzień ’70 - Grażyna Adamska, Wiceprzewodniczący Rady Miasta - Grzegorz Durski, Wiceprezes Stowarzyszenia Grudzień ’70/Styczeń ’71 - Bogdan Trzos.
- Cieszę się, że ten pomnik powstał. Wiem, że powinien on już być znacznie wcześniej. Nie możemy zapomnieć o osobach, którzy oddali wtedy to co najdroższe - własne życie, za to aby mam się żyło lepiej - powiedział Prezydent Szczecina Marian Jurczyk.


Specjalnie na odsłonięcie pomnika wykonanych zostało 100 medali pamiątkowych. 50 z nich zostanie wręczone 28 sierpnia, a pozostałe podczas grudniowych uroczystości 35 rocznicy Grudnia ’70. - Podczas uroczystości odsłonięcia pomnika medale otrzymają rodziny ofiar, osoby poszkodowane podczas historycznych wydarzeń, ambasadorzy piętnastu państw, które przyjęły w latach ’80 polskich emigrantów. Pamiątkowe medale otrzymają również: Prezydent Lech Wałęsa, Książnica Pomorska, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Rada Miasta - powiedział Prezydent Marian Jurczyk.

Zagospodarowanie placu Solidarności przebiega w dwóch etapach.
Pierwszy jest realizowany przez Zakład Usług Komunalnych. Obejmuje naprawę i wymianę nawierzchni istniejących alejek, wymianę starych ławek i koszy oraz przygotowanie zieleni przed uroczystościami centralnych obchodów XXV rocznicy powstania NSZZ "Solidarność” w Szczecinie, które odbędą się 27 i 28 sierpnia. Prace te wykonuje firma SIAL ze Szczecina, a ogólny koszt przeprowadzonych robót wyniesie 374.418 zł.
Drugi etap prac jest realizowany już po uroczystości przez Wydział Inwestycji Miejskich. Na placu ułożone zostaną płyty granitowe oraz dodatkowa ścieżka z tyłu pomnika. Cały plac zostanie oświetlony. Przesadzone zostaną niektóre drzewa.



  • Na terenie Stoczni Remontowej "Gryfia"
     Na terenie Stoczni Remontowej "Gryfia"
  • Na terenie Stoczni Remontowej "Gryfia"
     Na terenie Stoczni Remontowej "Gryfia"
  • Poświęcenie Pomnika "Grudzień ’70"
     Poświęcenie Pomnika "Grudzień ’70"
  • Wręczenie okolicznościowych medali
     Wręczenie okolicznościowych medali
  • Wręczenie okolicznościowych medali
     Wręczenie okolicznościowych medali
  • Wręczenie okolicznościowych medali
     Wręczenie okolicznościowych medali
  • Wręczenie okolicznościowych medali
     Wręczenie okolicznościowych medali
  • Wręczenie okolicznościowych medali
     Wręczenie okolicznościowych medali
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Na terenie Stoczni Remontowej "Gryfia"
     Na terenie Stoczni Remontowej "Gryfia"
  • Na terenie Stoczni Remontowej "Gryfia"
     Na terenie Stoczni Remontowej "Gryfia"
  • Wystawa w Książnicy Pomorskiej
     Wystawa w Książnicy Pomorskiej
  • Wystawa w Książnicy Pomorskiej
     Wystawa w Książnicy Pomorskiej
  • Seminarium pn. "Dziedzictwo dla przyszłości"
     Seminarium pn. "Dziedzictwo dla przyszłości"
  • Seminarium pn. "Dziedzictwo dla przyszłości"
     Seminarium pn. "Dziedzictwo dla przyszłości"
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Seminarium pn. "Dziedzictwo dla przyszłości"
     Seminarium pn. "Dziedzictwo dla przyszłości"
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Msza Święta na Placu Solidarności
     Msza Święta na Placu Solidarności
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Pod pomnikiem Grudzień’70
     Pod pomnikiem Grudzień’70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
     Odsłonięcie pomnika Grudzień '70
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
  • Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
     Budowa Pomnika "Grudzień ’70"
Informacja o wytworzeniu danych dla strony - informacje wyświetlane są pod linkiem   Poprzednie wersje danych dla strony - informacje wyświetlane są pod linkiem
© Urząd Miasta Szczecin link zewnętrzny Wszelkie prawa zastrzeżone Kontakt. Pl. Armii Krajowej 1, 70-456 Szczecin