Interpelacje i zapytania radnych - IX kadencja 2024-2029

Szanowny Panie Prezydencie,

działając w imieniu mieszkańców, zwracam się z wnioskiem o powołanie w strukturach Urzędu Miasta Szczecin Pełnomocnika Prezydenta ds. mobilności - osoby, której zadaniem będzie reprezentowanie interesów pieszych i rowerzystów na każdym etapie planowania, projektowania i utrzymania miejskiej infrastruktury.

Dziś w Szczecinie odpowiedzialność za warunki poruszania się pieszo i rowerem jest rozproszona pomiędzy kilka wydziałów, jednostek i spółek miejskich. Efekt jest taki, że nie odpowiada za nią nikt. Każda inwestycja drogowa ma swojego inwestora, projektanta i inspektora nadzoru, nie ma jednak nikogo, kto miałby obowiązek dopilnować, żeby po zakończeniu remontu dało się tamtędy bezpiecznie przejść z wózkiem, przejechać rowerem albo dojść do przystanku o kulach. Piesi i rowerzyści często są traktowani jako element, który trzeba jakoś zmieścić w projekcie po zabezpieczeniu przepustowości dla samochodów, a nie jako pełnoprawni uczestnicy ruchu.

Szczególnie dotkliwie widać to przy czasowej organizacji ruchu. Przy remontach standardem stało się zamknięcie chodnika i tabliczka „przejście drugą stroną jezdni", a droga rowerowa bywa po prostu zagrodzona bez wskazania jakiegokolwiek objazdu. Kierowcy w takich sytuacjach dostają starannie zaprojektowane objazdy, piesi i rowerzyści - informację, że mają sobie poradzić. Na załączonym zdjęciu przykłady jak pieszy oraz osoba na wózku w samym centrum miasta napotkała barierę na chodniku bez możliwości objazdu podczas inwestycji prowadzonej przez ZWiK. Praktycznie każda inwestycja miejskiej jednostki kompletnie ignoruje potrzeby pieszych przy wyznaczaniu tymczasowej organizacji ruchu. Tej organizacji z uwzględnieniem potrzeb pieszych po prostu nie ma. To nie jest kwestia braku pieniędzy, tylko braku osoby, która na etapie zatwierdzania projektu powie „to rozwiązanie jest nie do przyjęcia".

Zakres zadań pełnomocnika powinien obejmować co najmniej:

• opiniowanie dokumentacji projektowej remontów, przebudów i nowych inwestycji drogowych pod kątem bezpieczeństwa i wygody pieszych oraz rowerzystów, na etapie, na którym zmiany są jeszcze możliwe do wdrożenia
• opiniowanie projektów stałej i czasowej organizacji ruchu, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania ciągłości ruchu pieszego i rowerowego w trakcie prowadzenia robót
• wskazywanie koniecznych korekt na istniejących drogach publicznych - brakujących przejść dla pieszych, obniżeń krawężników, skrótów, azyli, przejazdów rowerowych, poprawy sygnalizacji, czyli działań tanich, punktowych i możliwych do wykonania w krótkim czasie
• koordynację działań GMS w zakresie mobilności aktywnej i dostępności, w tym współpracę z mieszkańcami, radami osiedli i organizacjami pozarządowymi
Rozwiązanie to nie jest ani nowe, ani eksperymentalne. Stanowiska pełnomocników ds. komunikacji rowerowej i mobilności aktywnej funkcjonują w polskich miastach od blisko dwudziestu lat! W Gdańsku od 2006 roku, gdzie pełnomocnik kieruje Referatem Mobilności Aktywnej i opiniuje projekty organizacji ruchu mające wpływ na warunki poruszania się niezmotoryzowanych. We Wrocławiu od 2007 roku, a także w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Katowicach, Gliwicach czy Tychach. Powoływanie takich stanowisk rekomenduje Komisja Europejska. Co istotne, taka funkcja istniała również w Szczecinie. Stanowisko pełnomocnika ds. rozwoju systemu komunikacji rowerowej zostało utworzone w 2010 roku i przez lata było wskazywane jako dobry przykład dla innych samorządów. Dziś w strukturze urzędu go nie ma i przestało funkcjonować w 2018 roku. Szczecin jest więc w tej sprawie miastem, które cofnęło się o kilkanaście lat, podczas gdy inne ośrodki rozbudowały ten model o cały zespół i osobny budżet.

Podkreślam przy tym, że wnioskuję o stanowisko szersze niż klasyczny „oficer rowerowy". Chodzi o pełnomocnika ds. mobilności, który zajmie się w równym stopniu pieszymi, a więc także osobami starszymi, osobami z niepełnosprawnościami i rodzicami z dziećmi, którzy stanowią największą grupę uczestników ruchu w mieście i jednocześnie najbardziej narażoną na skutki złych decyzji projektowych. Kluczowe jest przy tym, aby nie było to stanowisko wyłącznie tytularne: bez realnych kompetencji opiniodawczych i bez własnego budżetu na drobne korekty infrastruktury pełnomocnik będzie jedynie adresatem skarg mieszkańców, a nie osobą zdolną cokolwiek zmienić.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy Pan Prezydent rozważa powołanie Pełnomocnika ds. mobilności? Jeżeli tak, to w jakim terminie stanowisko to pojawi się w strukturze Urzędu Miasta?
2. Czy pełnomocnik będzie dysponował dedykowanym budżetem? W jakiej wysokości i w ramach jakiego zadania budżetowego? Jeżeli nie, to z jakich środków finansowane byłyby wskazywane przez niego korekty infrastruktury?
3. Jaka jednostka i na jakich zasadach weryfikuje obecnie projekty czasowej organizacji ruchu pod kątem zachowania ciągłości i bezpieczeństwa ruchu pieszego oraz rowerowego?
4. Ile projektów czasowej organizacji ruchu zatwierdzono w Szczecinie w latach 2024–2025?
5. Czy rozważane jest utworzenie stałego zespołu lub referatu ds. mobilności aktywnej, a także przyjęcie obowiązujących wszystkie jednostki miejskie standardów projektowania infrastruktury pieszej i rowerowej?
 

Interpelujący Radni:

• Przemysław Słowik (Koalicja Obywatelska)