Interpelacje i zapytania radnych - IX kadencja 2024-2029

Szanowny Panie Prezydencie,
od kilkunastu lat w kolejnych też już kilkunastu interpelacjach zwracam uwagę na potrzebę powołania w Szczecinie jednostki organizacyjnej zajmującej się koordynacją mobilności rowerowej i pieszej w naszym mieście. W przeszłości w strukturze miasta funkcjonowało stanowisko Pełnomocnika do spraw komunikacji rowerowej, jednak od dłuższego czasu brak jest osoby lub stałego zespołu, który w sposób systemowy zajmowałby się tym obszarem.

Tymczasem obserwacja kolejnych inwestycji infrastrukturalnych, zarówno tych przygotowywanych, jak i już zrealizowanych, pokazuje wyraźnie, że w mieście wciąż brakuje miejsca w strukturze organizacyjnej odpowiedzialnego za spójne spojrzenie na mobilność pieszą i rowerową oraz za koordynację działań w tym zakresie.

Na przestrzeni ostatnich miesięcy pojawiło się kilka przykładów sytuacji, które pokazują skalę problemu.

W dokumentacji przetargowej dotyczącej budowy Mostu Kłodnego wraz z układem drogowym po obu stronach Odry pojawiła się informacja o braku około stukilkudziesięciometrowego odcinka drogi dla rowerów – odcinka, który wcześniej w tym miejscu funkcjonował (rozebrany wraz z rozbiórką łącznicy Trasy Zamkowej). W praktyce oznacza to powstanie luki w ciągłości infrastruktury rowerowej.

Podobna sytuacja dotyczy projektu ulicy Zbójnickiej, który przygotowany został do realizacji w postępowaniu przetargowym również bez infrastruktury rowerowej, mimo że w tym miejscu jest ona szczególnie potrzebna, ponieważ stanowiłaby 400-metrowe połączenie pomiędzy drogą dla rowerów wykonaną po stronie gminy Kołbaskowo a istniejącą od wielu lat, choć wymagającą modernizacji, drogą dla rowerów w ciągu ulicy Europejskiej.

W przestrzeni publicznej pojawiły się także informacje o braku właściwego powiązania przebudowy ulicy Powstańców Wielkopolskich z przygotowanymi wcześniej projektami infrastruktury rowerowej w rejonie ronda Szyrockiego oraz dalej w ciągu alei Piastów.

Do tego należy dodać przedłużający się brak postępów w sprawie drogi dla rowerów w ciągu alei Wojska Polskiego, a także projektu pasów rowerowych w ciągu ulicy Mickiewicza – zwycięskiego projektu Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego – którego realizacja również znacząco się opóźnia. Tu ponadto zawodzi komunikacja z mieszkańcami.

W kontekście ulicy Mickiewicza pojawia się przy tym naturalne pytanie o ciągłość infrastruktury. W odległości około 800 metrów dalej od ronda Karskiego, do którego mają rowerzystów doprowadzać pasy rowerowe, znajduje się bowiem dobrze wykonana infrastruktura rowerowa w ciągu ulicy Sosabowskiego. Jeżeli więc powstaną pasy rowerowe na Mickiewicza, kolejnym krokiem powinno być zastanowienie się nad tym, w jaki sposób połączyć te elementy w jeden spójny ciąg komunikacyjny w ciągu ulicy Żołnierskiej.

Również w przypadku niedawno zakończonej przebudowy ulicy Sosabowskiego wprowadzaliśmy drobne poprawki w rozwiązaniach infrastrukturalnych już na etapie realizacji inwestycji.

Jeżeli do tych przykładów dotyczących infrastruktury rowerowej dodamy problemy związane z ruchem pieszym, obraz staje się jeszcze bardziej wyraźny.

W centrum miasta wciąż pojawiają się sygnały dotyczące bardzo długiego czasu oczekiwania na przejściach dla pieszych, na przykład w rejonie Bramy Portowej czy placu Rodła. Zdarza się, że przejście przez skrzyżowanie po przekątnej zajmuje nawet około dwóch i pół minuty. W wielu miejscach piesi doskonale widzą, którędy powinni się poruszać, aby dotrzeć do celu, jednak organizacja ruchu nie zawsze odpowiada naturalnym kierunkom przemieszczania się. Dochodzi do tego - proszę kiedyś popatrzeć, bieg pieszych na przykład od "kwiaciarek" do dawnego "grzybka" na Bramie Portowej. Jak się nie pobiegnie, to się minutę czeka.

Podobnie wygląda sytuacja w miejscach określanych często przez mieszkańców jako „rozgęszczone chodniki”. Dobrym przykładem jest tu ulica Owocowa – przestrzeń, w której miasto "wita" pasażerów przyjeżdżających do Szczecina pociągami. Tymczasem w wielu miejscach poruszanie się tam z walizką czy wózkiem jest po prostu niemożliwe.

W takich sytuacjach często to mieszkańcy, organizacje społeczne czy radni zwracają uwagę na problem i rozpoczyna się proces dyskusji o tym, co należałoby poprawić. Proces ten zajmuje jednak dużo czasu i nie zawsze daje gwarancję, że ostateczne rozwiązania będą optymalne.

Dlatego od wielu lat postuluję powołanie w Szczecinie jednostki odpowiedzialnej za koordynację mobilności pieszej i rowerowej – czy to poprzez przywrócenie stanowiska pełnomocnika do spraw komunikacji rowerowej, czy też poprzez utworzenie zespołu, referatu lub wydziału zajmującego się tym obszarem w sposób systemowy.

Doświadczenia wielu miast w Polsce – zarówno większych od Szczecina, jak i wyraźnie mniejszych – pokazują, że takie rozwiązania przynoszą bardzo dobre efekty.

Taki zespół mógłby zajmować się przede wszystkim opiniowaniem i uzgadnianiem nowych projektów infrastrukturalnych, szczególnie na etapie koncepcyjnym, kiedy wprowadzanie zmian jest najłatwiejsze i najtańsze.

Mógłby również odpowiadać za przygotowanie i wdrożenie miejskich standardów infrastruktury rowerowej oraz inicjowanie projektów, które zostały już wcześniej zidentyfikowane, ale od lat czekają na realizację. I piszę to w kontekście funkcjonujących dzisiaj zapisów ministerialnych dotyczących dobrych praktyk w projektowaniu infrastruktury pieszej i rowerowej znajdujących się w wytycznych W-D-40 (wraz z podpunktami).

Wreszcie taki zespół mógłby pracować nad koncepcją spójnych tras rowerowych w Szczecinie, identyfikując i eliminując luki w sieci infrastruktury – te krótkie brakujące odcinki, które bardzo często decydują o tym, czy dana trasa jest funkcjonalna.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę skalę ruchu pieszego w mieście, zespół taki powinien zajmować się również mobilnością pieszą – nie po to, aby ograniczać możliwości innych uczestników ruchu, ale po to, aby szukać rozwiązań optymalnych dla pieszych.

Chodzi o to, aby Szczecin był miastem przyjaznym dla ludzi, miastem, jak mówią dzisiaj urbaniści ludzkiej skali, w którym dojście do przystanku, szkoły czy miejsca pracy – ta tak zwana ostatnia mila – jest możliwe do pokonania w sposób komfortowy, bezpieczny i relatywnie szybki.

Takie podejście jest w pełni zgodne z kierunkami określonymi w dokumentach strategicznych dotyczących mobilności miejskiej, w tym w Planie Zrównoważonej Mobilności Miejskiej Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego, który zakłada równoważenie potrzeb różnych użytkowników transportu oraz rozwój bardziej zrównoważonych form przemieszczania się. Podobne zapisy mamy również w najnowszej Strategii Szczecina.

W tym kontekście szczególnie ważne byłoby także stworzenie wiarygodnego modelu podziału zadań przewozowych (modal split) dla Szczecina oraz prowadzenie systematycznych badań ruchu – nie tylko samochodowego, ale również pieszego i rowerowego. To też mogłoby się stać zadaniem nowo powołanego zespołu / referatu / biura etc.

Takie dane pozwalają nie tylko diagnozować aktualną sytuację, ale także wyciągać wnioski i wyprzedzać zmiany zachodzące w mobilności miejskiej.

Warto pamiętać o prostej zależności: każdy rower na ulicy to jeden samochód mniej. Z kolei każde poprawienie jakości dojścia pieszego – tej tak zwanej ostatniej mili – to realna szansa na utrzymanie pasażerów w transporcie publicznym, a nawet na odwrócenie trendu spadku liczby pasażerów.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Prezydenta z następującymi pytaniami:

1. Na jakim etapie znajdują się obecnie przygotowania do utworzenia w strukturze miasta zespołu lub stanowiska odpowiedzialnego za koordynację mobilności pieszej i rowerowej? Czy alternatywnie rozważane jest przywrócenie stanowiska Pełnomocnika do spraw komunikacji rowerowej lub powołanie Pełnomocnika do spraw mobilności pieszej i rowerowej?

2. Czy planowane jest utworzenie zespołu zajmującego się tym obszarem w strukturze Urzędu Miasta Szczecin, Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego lub spółki Szczecińskie Inwestycje Miejskie?

3. Czy w najbliższym czasie planowane jest opracowanie miejskich standardów infrastruktury rowerowej oraz systematyczne badanie ruchu pieszego i rowerowego w mieście?

Interpelujący Radni:

• Marek Duklanowski (Prawo i Sprawiedliwość)