Interpelacje i zapytania radnych - IX kadencja 2024-2029

Szanowny Panie Prezydencie,
w dniu wczorajszym, w wyniku intensywnych, ale jak na tę porę roku ostatecznie całkiem typowych opadów deszczu (wedle danych z dwóch amatorskich stacji pomiarowych w odległości ok 1,0-1,2 km odpowiednio 39,9 i 37,2 mm opadu przy dość znacznej intensywności rzędu ok. 100 mm/h i 24,2 mm na stacji IMGW w odległości ok. 6,5 km), doszło w centrum Szczecina do całkowitego wywrócenia dojrzałej robinii akacjowej rosnącej przy alei Wojska Polskiego w rejonie posesji nr 40 (drugie drzewo licząc od miejsca po dawnej „Ścianie Płaczu” w kierunku Placu Zwycięstwa). Drzewo, przewracając się, poważnie uszkodziło 4 zaparkowane samochody oraz złamało rosnący obok, stosunkowo młody platan.

Do zdarzenia doszło bez udziału silnego wiatru czy jakiegokolwiek zjawiska o charakterze nagłego podmuchu. Wydaje się, że bezpośrednią, wyłączną przyczyną było obciążenie korony wodą opadową, którą, biorąc pod uwagę rozmiar korony, szacować można nawet na 150–200 kg, w połączeniu z rozmiękczeniem gruntu i najpewniej częściowym podmyciem bryły korzeniowej.

Powalenie drzewa odsłoniło jego wnętrze i pozwoliło na oględziny, które ujawniły stan bezpośrednio zagrażający bezpieczeństwu mieszkańców jeszcze przed samym zdarzeniem, a mianowicie:
1) zaawansowaną próchnicę części odziomkowej (dolnego odcinka pnia przy gruncie) oraz zgniliznę odkorzenną, obejmującą właśnie tę część drewna twardzielowego, która odpowiada za statykę całego drzewa;
2) obcięte i pourywane napływy korzeniowe – jeden z nich został najprawdopodobniej znacząco przycięty w trakcie prac przy przebudowie alei sprzed kilku lat, co mogło istotnie osłabić zakotwiczenie drzewa w gruncie.

Co szczególnie niepokojące, powalone drzewo nie jest - pod kątem zaburzonej statyki czy słabego stanu fitosanitarnego odosobnionym przypadkiem. Spacer w kierunku Placu Zgody, na odcinku ok. 100 metrów od miejsca zdarzenia, ujawnia kolejne drzewa w stanie budzącym poważne obawy. Udokumentowałem fotograficznie m.in.: robinię wyraźnie i silnie wychyloną od pionu; sąsiednie drzewo z głęboko wrośniętą korą w rozgałęzieniu pnia o ostrym kącie (rozwidlenie w kształcie litery V – strukturalnie newralgiczne miejsce, podatne na rozłamanie), z widoczną, uszkodzoną i spękaną powierzchnią kory; a także kolejne drzewo z pokaźną naroślą (guzem) u nasady pnia, na którym – wśród mchu – widoczne są niewielkie owocniki grzybów nadrzewnych. Obecność owocników grzybni na zewnątrz pnia z reguły świadczy o rozwiniętej już zgniliźnie wewnętrznej, o istotnie większym zasięgu niż to, co widoczne jest z zewnątrz. Niemal każde drzewo w tym ciągu posiada też w różnym stopniu ubytki wgłębne świadczące o możliwym rozkładzie wewnątrz pnia.

W tym kontekście pragnę podkreślić, że do właściwej, wstępnej oceny statyki drzewa (VTA – Visual Tree Assessment) uzupełnionej podstawowym badaniem odziomka wcale nie są potrzebne kosztowne badania tomograficzne. Wystarczą dwa niedrogie narzędzia – młotek diagnostyczny (może być typowy gumowy młotek gospodarczy, dość ważne, żeby był nieco większy niż standardowy) do opukiwania pnia i wychwycenia charakterystycznego, głuchego dźwięku świadczącego o próchnicy, oraz sonda arborystyczna do zbadania rozległości ubytków i stanu bryły korzeniowej. Koszt takiego zestawu to raptem kilkadziesiąt złotych, a jego zastosowanie na newralgicznych odcinkach zieleni przyulicznej może zapobiec kolejnym, znacznie groźniejszym w skutkach zdarzeniom – tym razem z ewentualnym udziałem, oby nie! także przechodniów.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami i wnioskami:
1. Czy właściwy wydział Urzędu Miasta (prawdopodobnie Wydział Ochrony Środowiska) lub jednostka odpowiedzialna za utrzymanie zieleni przyulicznej (ZDiTM? ZUK?) prowadziły w ostatnim czasie przegląd stanu fitosanitarnego i statycznego drzewostanu przy alei Wojska Polskiego? Jeśli tak – proszę o wskazanie daty ostatniego przeglądu oraz jego wyników w odniesieniu do wywróconej robinii; jeśli nie – proszę o wyjaśnienie, od kiedy tego rodzaju cykliczna kontrola nie była przeprowadzana i dlaczego.
2. Czy Urząd Miasta podejmie niezwłocznie formalne kroki (zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew, wniosek o zezwolenie na wycinkę lub cięcia redukcyjne) w celu pilnej redukcji korony lub usunięcia drzew zidentyfikowanych jako bezpośrednio zagrażające bezpieczeństwu? Proszę o wskazanie przewidywanego terminu wszczęcia i zakończenia tej procedury.
3. Wnoszę o niezwłoczne przeprowadzenie inspekcji terenowej całego odcinka alei Wojska Polskiego pomiędzy dawną „Ścianą Płaczu” a Placem Zgody, przy użyciu podstawowych narzędzi diagnostycznych – młotka arborystycznego oraz sondy arborystycznej – w połączeniu z oceną wizualną (VTA), a do czasu jej przeprowadzenia o rozważenie tymczasowego oznakowania lub zabezpieczenia miejsc postojowych i ciągów pieszych w bezpośrednim sąsiedztwie drzew najbardziej wychylonych oraz drzewa nr Arbotag 010757. Proszę o informację, czy analogiczne przeglądy są planowane cyklicznie na pozostałych alejach starodrzewu w mieście.
4. Deklaruję pełną gotowość do osobistego udziału w wizji lokalnej ze służbami miejskimi na alei Wojska Polskiego i chętnie – instruktażowo oraz praktycznie – pomogę Panu Prezydentowi lub wskazanym pracownikom Urzędu w podstawowej obsłudze młotka diagnostycznego i sondy arborystycznej podczas oceny odziomków szczecińskich drzew.

Uważam, że opisany przypadek nie powinien zostać potraktowany jako pojedynczy, izolowany incydent pogodowy, lecz jako sygnał ostrzegawczy dotyczący realnego stanu bezpieczeństwa starodrzewu przyulicznego w centrum Szczecina, zwłaszcza na odcinkach poddanych w ostatnich latach pracom modernizacyjnym mogącym mieć wpływ na bryłę korzeniową. Koszt zaniechania w tym obszarze może okazać się znacznie wyższy niż koszt systematycznych, prostych kontroli diagnostycznych – zarówno w wymiarze finansowym (odszkodowania za zniszczone mienie), jak i, co znacznie ważniejsze, w wymiarze bezpieczeństwa mieszkańców i przechodniów.

Do interpelacji załączam dokumentację fotograficzną z dnia zdarzenia, obrazującą opisany powyżej stan drzewostanu.

Interpelujący Radni:

• Marek Duklanowski (Prawo i Sprawiedliwość)