Interpelacje i zapytania radnych - IX kadencja 2024-2029

Szanowny Panie Prezydencie,

zgłosili się do mnie mieszkańcy Szczecina zaniepokojeni sposobem zagospodarowania nowej części Cmentarza Komunalnego w Wielgowie, wyremontowanej i oddanej do użytku w ostatnim czasie. Przedmiotem skargi jest skrajnie wąski rozstaw grobów, który w praktyce uniemożliwia dotarcie do miejsc pochówku osobom poruszającym się na wózkach inwalidzkich, o kulach lub balkonikach, a także osobom starszym z ograniczoną sprawnością ruchową.

Z relacji mieszkańców oraz załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że odległość między grobami wynosi ok. 0,5 m, a szerokość ścieżek między rzędami grobów jest jeszcze mniejsza niż odstęp między grobami w rzędzie. Co istotne, przedstawione zdjęcia dotyczą w przeważającej części nagrobków tymczasowych. W momencie, gdy rodziny postawią nagrobki docelowe (kamienne, granitowe), faktyczna przestrzeń komunikacyjna jeszcze się skurczy, co już dziś widać na fragmentach kwatery, gdzie takie nagrobki już stoją.

Zarządca cmentarza, Zakład Usług Komunalnych, powołuje się na fakt, że odległość 0,5 m jest zgodna z § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków. Pragnę zwrócić uwagę, że rozporządzenie to określa odległość 0,5 m jako minimalną, a nie docelową czy rekomendowaną. Co więcej, ten sam akt prawny w § 9 ust. 3 stanowi wprost, że „drogi, ciągi piesze i pieszo-jezdne powinny być dostosowane do obciążenia i natężenia ruchu zależnego od potrzeb i uwarunkowań lokalnych, z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych”. Standardowy wózek inwalidzki ma szerokość 65–70 cm - to oznacza, że na nowej części cmentarza w Wielgowie osoba na wózku fizycznie nie ma szans dojechać do grobu bliskiej osoby. Zaprojektowanie kwatery „na styk z minimum sanitarnym” w sytuacji, gdy nie ma żadnych obiektywnych przeszkód terenowych zmuszających do takiej oszczędności miejsca, jest świadomym wyborem zarządcy. Wyborem, który całą grupę mieszkańców skutecznie wyklucza z możliwości odwiedzania grobów najbliższych.

Trudno o bardziej dotkliwy przejaw urzędniczej bezduszności niż projektowanie cmentarza w taki sposób, że osoba na wózku, o kulach czy z balkonikiem nie ma prawa fizycznie podejść do grobu własnego dziecka, rodzica czy małżonka. To, że robi się to w roku 2026, w mieście, które deklaruje się jako dostępne i otwarte, jest po prostu niedopuszczalne. Minimalna odległość przewidziana w rozporządzeniu sprzed prawie dwóch dekad nie może być traktowana jako alibi dla wykluczania mieszkańców z prawa do żałoby.

Sprawa była już zgłaszana bezpośrednio do kierownictwa Wydziału Usług Cmentarnych ZUK, jednak, jak wynika z korespondencji mieszkańców, nie spotkała się ze zrozumieniem realnych potrzeb i trudności jakie napotykają osoby z niepełnosprawnościami. Odpowiedzią było odesłanie do przepisów przytoczonego Rozporządzenia. Biurokratyczna znieczulica zamiast zrozumienia potrzeb mieszkańców.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Kto i na jakiej podstawie zatwierdził projekt zagospodarowania nowej części Cmentarza Komunalnego w Wielgowie, w którym przyjęto rozstaw grobów oraz szerokość ścieżek komunikacyjnych na poziomie absolutnego minimum sanitarnego z rozporządzenia z 2008 r.?
2. Czy na etapie projektowania i odbioru inwestycji analizowano dostępność kwater dla osób z niepełnosprawnościami, w szczególności osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, zgodnie z § 9 ust. 3 ww. rozporządzenia oraz ustawą o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami?
3. Jaka jest dokładna szerokość przejść między grobami w rzędach oraz szerokość ścieżek między rzędami grobów na nowej części cmentarza w Wielgowie?
4. Czy ZUK posiada jakiekolwiek wewnętrzne standardy lub wytyczne projektowe dotyczące dostępności cmentarzy komunalnych dla osób z niepełnosprawnościami, wykraczające poza minimum określone w rozporządzeniu z 2008 r.? Jeśli tak - proszę o ich udostępnienie. Jeśli nie - kiedy takie standardy zostaną opracowane?
5. Czy w obecnym układzie kwatery, po postawieniu docelowych nagrobków granitowych, zarządca cmentarza dopuszcza możliwość, że szerokość przejść spadnie poniżej 0,5 m? Jakie działania zostaną podjęte, aby temu zapobiec?
6. Czy w przy kolejnych prowadzonych pochówka, zostaną przyjęte szersze niż minimalne odstępy między grobami, gwarantujące faktyczny dostęp dla osób z ograniczeniami ruchowymi?
 

Interpelujący Radni:

• Przemysław Słowik (Koalicja Obywatelska)