Organizacje pożytku publicznego (OPP) to grupa podmiotów pozarządowych, która pojawiła się po 1 stycznia 2004 roku. To przede wszystkim stowarzyszenia i fundacje, które po spełnieniu ustawowych wymogów otrzymały status organizacji pożytku publicznego. Dlaczego stworzono taką specjalną grupę organizacji? Zamierzeniem ustawodawcy było doprowadzenie do powstania instytucji zaufania publicznego. Zaufanie to zdobywają głównie przez działania na rzecz określonej grupy społecznej oraz poprzez pełną jawność finansów, którymi dysponują.

Jeżeli bacznie przyjrzymy się naszemu otoczeniu, stwierdzimy, że działają w nim ludzie skupieni w organizacjach pozarządowych, którzy w istotny sposób zmieniają otaczającą nas rzeczywistość – zajmują się osobami starszymi, bezdomnymi, niepełnosprawnymi, pomagają zdolnym uczniom lub otaczają opieką bezdomne zwierzęta. Jeżeli osoby te działają w organizacjach, które są Organizacjami Pożytku Publicznego (OPP), możemy im pomóc, przekazując na rzecz tych organizacji 1 % naszego podatku. Dlaczego warto to robić? 1% naszego podatku pozostawiony w naszej gminie, mieście czy województwie pozwoli na polepszenie jakości życia naszych sąsiadów i nas samych, środki pochodzące z 1% zostaną wydane w naszym najbliższym otoczeniu, a być może przyczynią się nawet do stworzenia nowych miejsc pracy. Gdy nie wykorzystamy naszego 1% - zostanie on wchłonięty przez budżet państwa.

Co powinniśmy zrobić? Musimy przede wszystkim znaleźć organizację, której chcielibyśmy przekazać nasz 1%. Gdy już ją znajdziemy, trzeba sprawdzić, czy posiada ona status OPP. Gdzie to sprawdzić? Na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, w portalu polskich organizacji pozarządowych www.ngo.pl, na wielu stronach samorządów lokalnych (urzędów gmin, powiatów, miast, marszałkowskich), które prowadzą takie listy. Informacje o możliwości odpisu 1% podatku na rzecz OPP znajdą Państwo również w lokalnych gazetach oraz innych mediach, najczęściej w pierwszych miesiącach roku, kiedy podatnicy rozliczają się z podatku.

Zmiana mechanizmu dokonywania odpisu

Aktualna informacja prasowa Izby Skarbowej - 2010

W stosunku do dotychczas obowiązujących zasad zmianie uległ mechanizm dokonywania odpisu 1% na rzecz OPP. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnik - już po raz drugi za pośrednictwem urzędu skarbowego - będzie miał możliwość przekazania kwoty odpowiadającej maksymalnie 1% należnego podatku - wybranej organizacji pożytku publicznego. Rozliczając się z fiskusem za rok 2008 podatnik nie będzie więc musiał wpłacać pieniędzy bezpośrednio na konto bankowe organizacji, tak jak to było wcześniej. Podatnik rozliczający się za rok 2008 wskazuje jedynie w zeznaniu rocznym w odpowiedniej rubryce nazwę organizacji, podaje jej numer rejestrowy z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) oraz kwotę, którą chce jej przekazać.

Co niezwykle istotne - podatnik może przekazać swój 1% jedynie tej organizacji, która znajdzie się w obwieszczeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej ogłoszonym pod koniec grudnia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w którym znaleźć będzie można nazwę organizacji i jej numer rejestrowy w KRS. Lista szczecińskich opp jest dostępna na stronie internetowej Biura ds. Organizacji Pozarządowych. W ciągu trzech miesięcy od złożenia PIT-u naczelnik właściwego urzędu skarbowego ma obowiązek przekazać wskazaną przez podatnika kwotę, na rzecz wybranej przez niego organizacji pożytku publicznego. Pomimo tych zmian istota mechnizmu 1% nie ulega zmianie - państwo daje podatnikowi prawo decydowania o tym, jak wykorzystać 1% należnego państwu podatku.

Konsekwencje zmian

Nowy mechanizm odpisu jest z pewnością bardziej przyjazny i wygodny dla podatnika, którego „wysiłek” polegać będzie teraz na dotarciu do wykazu organizacji pożytku publicznego Ministra Pracy i Polityki Społecznej, wybranie z niego organizacji, której działalność chce wesprzeć i wypełnienie odpowiednich rubryk w zeznaniu rocznym. Z punktu widzenia organizacji może to przynieść potencjalnie większe wpływy, ale organizacja nie będzie, tak jak dotychczas, wiedziała, kto jej zaufał, nie będzie mogła więc indywidualnie podziękować i poinformować, jak wykorzystała przekazane środki. Cały system przekazywania środków będzie też trudny do skontrolowania, bo organizacja nie będzie mogła zweryfikować wpłat, a podatnik faktu, czy jego wpłata dotarła do odbiorcy.

Ta anonimowość ma jednak również plus, polegający na tym, że zmniejszy się możliwość wywierania presji na podatników, aby przekazywali swój 1% procent, na przykład na rzecz fundacji firmy, w której są zatrudnieni lub organizacji, w której pracują.

Trudności pojawią się natomiast w przypadku organizacji, które posiadają oddziały terenowe nie posiadające osobowości prawnej. Dotychczas podatnik przekazując organizacji wpłatę z tytułu 1% mógł wskazać, że chce, aby środki te trafiły na rzecz np. oddziału regionalnego danej organizacji ogólnopolskiej. Przy obecnym rozwiązaniu nie jest to możliwe, co powoduje, że ciężar odpowiedzialności za regionalny podział przekazanych środków spada na organizację. Organizacje sieciowe boją się, że z tego powodu wpłaty z tytułu 1% mogą się radykalnie zmniejszyć.

Fakty:

• Niektóre stowarzyszenia i fundacje posiadają status Organizacji Pożytku Publicznego (OPP). Dzięki temu każdy podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może przekazać swój 1% podatku na rzecz wybranej OPP, wspierając w ten sposób realizację ważnego celu społecznego, polepszając jakość życia w najbliższym otoczeniu.
• Mamy prawo decydowania, co stanie się z naszym 1% podatku – jeśli nic nie zrobimy, bezpowrotnie zginie w budżecie państwa, a dzięki naszej niewielkiej pomocy może zostać rozsądnie spożytkowany w naszej gminie, naszym mieście, województwie.